de Nieuwe opdrachtgevers

les Nouveaux commanditaires

Michael Lin – Untitled (Bloemen Blinde Muren)

Opdrachtgevers - Buurtcomité Wijk in de Kijker
Bemiddelaar - Joost Declerq
Pierre de Geyterstraat, Gent, Belgie, 2008

Het buurtcomité Wijk in de Kijker (Sluizeken-Muide) diende het voorstel in. Vertegenwoordigers van het buurtcomité zaten ook in de werkgroep, die werd uitgebreid met vertegenwoordigers van de Stadsvernieuwing en gebiedsgerichte werking, de Dienst Buurtwerk, en de sociale huisvestingsmaatschappij ‘Gentse Haard’ die eigenaar is van de muur.

Eerst had de werkgroep een portfolio opgemaakt van de buurt waarin het kunstwerk terecht moet komen. Zo’n portfolio is een inventaris van opmerkelijke historische en sociale gegevens. Haar naam ontleent de Pierre De Geyterstraat aan de in Gent geboren componist van de Internationale, het beroemde strijdlied van de socialistische arbeidersbeweging. Niet toevallig, want tot diep in de 20ste eeuw lag de straat in een verpauperde arbeidersbuurt, waar mensen in miserabele omstandigheden probeerden te overleven. Op de plaats waar nu het sociale wooncomplex staat, bevond zich ooit een textielfabriek. Intussen zijn de armoedige beluikhuisjes gesloopt of gerenoveerd en heeft de globalisering haar stempel op de buurt gedrukt: in de Pierre De Geyterstraat, de Kartuizerstraat en de Sleepstraat is bijna 70 procent van de bewoners van vreemde herkomst. In die multiculturele buurt leven de mensen vreedzaam naast elkaar, zij het niet met elkaar.

De vraag was dus : wat moet het kunstwerk in het buurt voor elkaar brengen? De antwoorden klinken eensgezind. Emma: ‘Het moet mensen samenbrengen, de buurt opfleuren. En Tine, de directeur van de sociale woningmaatschappij die eigenaar is van de muur waarop het kunstwerk moet komen: ‘Een kunstwerk kan de hele buurt opwaarderen. Ik hoop op iets rustigs, iets discreets, dat tegelijk de omgeving verfraait. En ik hoop dat zo’n kunstwerk aan een sociaal wooncomplex mensen ertoe aanzet om anders tegen sociale woningbouw aan te kijken.’

Michael Lin werd in 1964 in Tokio geboren en woont en werkt momenteel in Taipei (Taiwan) en Parijs. Hij is bekend om zijn grote decoratieve en kleurige bloemdessins, waarvoor hij onder meer teruggrijpt op de Taiwanese textieltraditie. Zijn werk was ondermeer te zien op de Biënnale van Venetië, de Biënnale van Istanbul, in het Stedelijke Museum voor Actuele Kunst (S.M.A.K.) in Gent en in het Palais de Tokyo in Parijs. Vaak presenteert hij zijn werk op een locatie die algemeen gebruikt wordt. De bibliotheek, de kantine, de museumwinkel of de centrale hal waar mensen in en uit lopen, verkiest hij boven de plechtige museumzaal.

In 2006 is Michael Lin, die speciaal uit Taiwan is overgevlogen, in Gent gearriveerd om het buurtcomité te ontmoeten. Michael Lin heeft aandachtig geluisterd naar wat ze wilden voor hun buurt. Voordat hij op de reacties ingaat, vertelt hij eerst wat meer over zijn achtergrond. Dat hij in Tokio is geboren, in een Taiwanese familie. Dat hij grotendeels is opgegroeid in Californië. Dat hij daarna terug is gegaan naar Taiwan, en een deel van zijn tijd heeft doorgebracht in Parijs. ‘Die kosmopolitische achtergrond heeft me doen nadenken over culturele identiteit en mijn houding tegenover de traditie. In mijn werk zoek ik naar herkenbare patronen en een gemeenschappelijke taal, maar waar dat kan, maak ik ook gebruik van plaatsgebonden referenties.’

Intussen licht Michael een grote wandschildering toe die hij in de Nederlandse stad Almere heeft gerealiseerd, op de muur van een nieuw theatergebouw. Dat gebouw ligt vlakbij het water, wat hem inspireerde om in de wandschildering te verwijzen naar de koloniale geschiedenis. Als basis gebruikte hij een West-Afrikaans batikpatroon, dat Nederlandse zeevaarders daar ooit hadden geïntroduceerd, op hun terugreis uit Indonesië. Dat batikpatroon bracht Michael Lin naar Nederland terug, als een halfvergeten herinnering. ‘Jullie willen dat ik kleur breng in jullie leven,’ zegt hij. ‘Omdat kleur hoop vertegenwoordigt. Jullie willen dat ik iets moois maak. Maar kunst is niet alleen mooi, ze kan ook vragen stellen - bijvoorbeeld over hybride culturele identiteiten en over geschiedenis, zoals in Almere. Kunst kan ook verrassen, omdat ze je iets brengt waar je nooit aan had gedacht.’

Tegen januari 2007 kan Michael Lin de werkgroep zijn eerste ontwerpen voorleggen, zegt hij. Maar hij wil graag meer weten over de omgeving waar zijn kunstwerk terecht zal komen. Dat in de buurt een textielfabriek stond, interesseert hem. Misschien bleven nog wel weefpatronen bewaard? Graag wil hij ook meer weten over de multiculturele buurt en over de bewoners van het sociale woningcomplex: waar komen ze vandaan, welke taal spreken ze, hoe oud zijn ze, van welke kleuren houden ze?

De kunstenaar formuleerde een mooi antwoord op de noodzaak van kunst op die plek. De kunstwerken van Michael Lin kenmerken zich door felle kleuren en bloemenpatronen. Maar voor de Pierre De Geyterstraat in Gent beperkte hij zich tot één kleur, in contrast met de rode baksteen. Het ontwerp en de uitvoering zijn zeer eenvoudig en refereren naar de vroegere textielfabrieken die in die buurt gelegen waren.

Op 7 juni 2008 werd het kunstwerk van de Taiwanese kunstenaar feestelijk onthuld.